YVES SAINT LAURENT: ΕΠΑΝΑΣΤΑΤΗΣ ΚΑΙ «ΑΓΙΟΣ»

Our Rating

9

Γάλλος μόδιστρος, από τους κορυφαίους σχεδιαστές μόδας του 20ού αιώνα, πλάι στον Κριστιάν Ντιόρ και την Κοκό Σανέλ. Άφησε το αποτύπωμά του σε μισό αιώνα δημιουργίας, τόσο στην υψηλή ραπτική, όσο και στην καθημερινή ένδυση.

Ο Υβ Ανρί Ντονάτ Ματιέ Σεν Λοράν γεννήθηκε την 1η Αυγούστου 1936 στο Οράν της γαλλοκρατούμενης τότε Αλγερίας και ήταν το μεγαλύτερο παιδί μίας εύπορης οικογένειας. Ο πατέρας του Σαρλ ήταν ασφαλιστής ενώ η μητέρα του Λουσιέν ήταν ενεργή σοσιαλίστρια. Από μικρός έδειξε το ταλέντο του στο σχέδιο, φτιάχνοντας ρούχα για τις κούκλες των μικρότερων αδελφών του. Επίσης ο Υβ αρεσκόταν στο να κριτικάρει την αμφίεση της μητέρας του, ενώ στο σχολείο, όταν οι συμμαθητές του τον πείραζαν για την εκκεντρική συμπεριφορά του, καθησύχαζε τον εαυτό του με τη φράση «μια μέρα θα γίνεις διάσημος». Ο «Μικρός Πρίγκιπας» της γαλλικής μόδας, όπως τον αποκάλεσαν αργότερα οι κριτικοί, δικαιώθηκε. Στα 17 του γράφτηκε σε σχολή μόδας του Παρισιού και το σχέδιό του για ένα βραδινό φόρεμα απέσπασε το πρώτο βραβείο σε ετήσιο διαγωνισμό. Το ταλέντο του το αναγνώρισε αμέσως ο Κριστιάν Ντιόρ, που τότε μεσουρανούσε στη γαλλική υψηλή ραπτική και τον προσέλαβε στον οίκο του ως σχεδιαστή.

paris-1965-yves-saint-laurent-ex-wonder-boy-of-dior-works-with-a-fashion-model-at-his-own-fashion-house-in-paris

 

Σε ηλικία 18 χρόνων σχεδίαζε ήδη για τον οίκο Ντιόρ στο Παρίσι. Όταν ο μόδιστρος της υψηλής ραπτικής Κριστιάν Ντιόρ υπέστη καρδιακό επεισόδιο το 1957, ο νεαρός Αλγερινός, με τα αυστηρά τετράγωνα κοκάλινα γυαλιά, απάντησε στη μεγαλύτερη πρόκληση της ζωής του: τον Ιανουάριο του 1958 έστησε την πρώτη επίδειξή του για τον οίκο Ντιόρ. Για τον σκοπό αυτόν εφηύρε την «τραπέζα», ένα φόρεμα το οποίο χάρη στη μεταξένια υφή του και στην οργαντίνα με φράντζα από τρίχα αλόγου έδινε την εντύπωση ότι αιωρείτο. Ο γαλλικός Τύπος, παρ’ όλη την αίγλη του πρωτάρη που περιτριγύριζε τον νεαρό εκπαιδευόμενο, δεν δίστασε να γράψει ότι «ο Υβ Σεν Λοράν έσωσε τη Γαλλία». Ο Σεν Λοράν ανέλαβε επικεφαλής σχεδιαστής, ξεπερνώντας σε φήμη τον μέντορά του.

Διηύθυνε τον Οίκο Ντιόρ επί τρία χρόνια, μέχρι που κλήθηκε να υπηρετήσει τη στρατιωτική του θητεία στη διάρκεια του Πολέμου της Αλγερίας. Το 1962, μαζί με τον σύντροφό του Πιέρ Μπερζέ, ίδρυσε τον δικό του Οίκο, ο οποίος με τα χρόνια εξελίχθηκε σε μια «αυτοκρατορία», μέχρι να εξαγοραστεί τη δεκαετία του ’90 από την εταιρεία καλλυντικών και φαρμακευτικών ειδών Σανοφί. Ήταν δε η πρώτη επιχείρηση από τον χώρο της μόδας που το 1989 εισήχθη στο Χρηματιστήριο.  «Εύχομαι να μπορούσα να σπάσω τα δάχτυλά μου όταν σκέφτομαι πού κατέληξε η αγάπη μου για τη ραπτική και την ενδυματολογία» είχε πει. Πέρασε στην ιστορία της μόδας ως «ο Μότσαρτ των σχεδιαστών»: Φαντασία, δεξιοτεχνία, ρομαντισμός, παιγνίδι. Ο Υβ  σόκαρε το 1970 τον πλανήτη ποζάροντας γυμνός για διαφήμιση αρώματος.

Ο Υβ Σεν Λοράν ήταν ο άνθρωπος που άλλαξε για πάντα την εικόνα της γυναίκας, απελευθερώνοντάς την από την αιχμαλωσία του παραδοσιακού, γυναικείου ρούχου. Έφερε επανάσταση, ντύνοντας τις γυναίκες με παντελόνια, ζιβάγκο και ρούχα σαφάρι, αλλά και με σμόκιν, ένα ρούχο που κράτησε σε όλες τις συλλογές του, εξελίσσοντας το κάθε φορά.

cocktail-dress-1954_675524n

Ήταν ο εμπνευστής των σι θρου τοπ, της γραμμής «τραπέζιο», των ποπ αρτ συνόλων, των φορεμάτων με αναφορές στα γεωμετρικά σχέδια του Μοντριάν, των σαφάρι τζάκετ, ο σχεδιαστής που λάνσαρε την πρώτη πρετ-α-πορτέ συλλογή, «κατεβάζοντας» την υψηλή ραπτική στον δρόμο. Ο ίδιος προειδοποιούσε τις γυναίκες: «Όσες ακολουθούν κατά πόδας τη μόδα αντιμετωπίζουν μείζονα κίνδυνο. Αυτόν της απώλειας της βαθύτερης φύσης τους, του στιλ τους, της φυσικής κομψότητάς τους».

Σε εκείνον οφείλουμε το ανδρικό κοστούμι (για γυναίκες), το σταυρωτό ναυτικό σακάκι, το σμόκιν, το σακάκι σε γραμμή σαφάρι, τη διάφανη μουσελίνα, το στυλ Σαχάρα… Ρούχα που ανέδειξε η μούσα του, Κατρίν Ντενέβ, στην «Ωραία της Ημέρας», η «γλυκιά Κατρίν» όπως τη φώναζε. Και η Παλόμα Πικάσο, η Γκρέις Κέλι, η Ζιζί Ζανμέρ.

Οι δημιουργίες του Υβ Σεν Λοράν δεν ξεχώρισαν μόνο για τη σχεδιαστική ευφυΐα τους αλλά και για την ικανότητά τους να σημαδεύουν την εποχή την οποία συνόδευαν. Το 1960 η τελευταία συλλογή του κάτω από την ομπρέλα Ντιόρ – φούστες μπαλούν, μπλούζες ζιβάγκο και μοτοσικλετιστικά μπουφάν ραμμένα με πολυτελή υφάσματα.Το 1966 εγκαινίασε τη σειρά Rive Gauche, την πρώτη πρετ-α-πορτέ μπουτίκ συσχετισμένη με οίκο υψηλής ραπτικής. Το Οπιουμ, το πρώτο άρωμα που έφερε την υπογραφή του Υβ Σεν Λοράν – λανσαρίστηκε το 1977 με μια επαναστατική για την εποχή εκστρατεία, με πρωταγωνίστρια το διάσημο μοντέλο Τζέρι Χολ ­, εξέφραζε τη σεξουαλική επανάσταση, τα ναρκωτικά και τη μουσική ροκ-εν-ρολ που διέκριναν το στυλ ζωής των θαμώνων του «Στούντιο 54».

AVT_Yves-Saint-Laurent_2459

Το 1996 ο Υβ Σεν Λοράν εκσυγχρόνισε τη μόδα του στην ψηφιακή εποχή μεταδίδοντας την επίδειξή του στο Internet. Οι θριαμβευτικές επιδείξεις του όμως συνοδεύτηκαν από τους σπασμωδικούς νευρικούς κλονισμούς του σχεδιαστή και η επιτυχημένη πορεία του διακοπτόταν συχνά από περιόδους απομόνωσης στο σπίτι του στο Μαρακές.

«Η Κοκό Σανέλ έδωσε στις γυναίκες την ελευθερία τους. Ο Υβ Σαιν Λοράν τους έδωσε δύναμη. Ήταν όμως ένας άνθρωπος πολύ ντροπαλός και εσωστρεφής, με πολύ λίγους φίλους και μακριά από τον κόσμο» δήλωσε ένας από τους πιο στενούς του συνεργάτες στο ραδιοφωνικό σταθμό France Info

«Αυτό που θέλω να κάνω είναι να σοκάρω τους ανθρώπους. Να τους αναγκάσω να σκεφτούν» είχε πει. Αγαπημένη του φράση; «Οι αληθινοί παράδεισοι είναι εκείνοι που γνωρίσαμε» του Μαρσέλ Προυστ. Και γνώρισε πολλούς.

Κι όμως. Ο ίδιος δεν ήθελε να προκαλεί. «O κόσμος λέει πως η μόδα πρέπει διαρκώς να αλλάζει. Εγώ πιστεύω πως όταν βρει τελικά τον χαρακτήρα της, πρέπει να διατηρεί το συγκεκριμένο μοτίβο.Είμαι εναντίον της αλλαγής για την αλλαγή. Εκείνο που έχει σημασία είναι να μπορεί κανείς να «εκσυγχρονίζει» κάθε δημιουργία ανάλογα με τις ανάγκες των καιρών. Η μόδα αλλάζει, το στυλ παραμένει». Και στην προσωπική του ζωή; Στις δεκαετίες του ’70 και του ’80 ήταν εθισμένος στο αλκοόλ και στα ναρκωτικά. Σπανίως έβγαινε από το παρισινό του διαμέρισμα, περιτριγυρισμένος από σπάνιους πίνακες ζωγραφικής. «Είμαι μονίμως σε κατάθλιψη και υπάρχει μια φράση από τον Προυστ, με τον οποίο ταυτίζομαι, σύμφωνα με την οποία, «μέσα από τον πόνο βρήκε τη δύναμη για δημιουργία». Κάθε δημιουργική δουλειά φέρνει πόνο και η μόδα είναι δύσκολη ενασχόληση. Ξυπνάει όλες μου τις ανησυχίες. Θα αντεπεξέλθω στις ανάγκες του κόσμου; Λίγα πράγματα μ’ ευχαριστούν. Γι’ αυτό και αποφεύγω να βγαίνω συχνά από το σπίτι μου».

Obit Yves Saint Laurent

Η μούσα του, η Γαλλίδα ηθοποιός Κατρίν Ντενέβ, περιέγραψε κάποτε τον μεγάλο μόδιστρο ως «γοητευτικό, αγαπητό και αστείο», αλλά για τον συνέταιρό του Πιερ Μπερζ ο Υβ ήταν μάλλον το αντίθετο: ένας απεχθής τελειομανής με εκ γενετής νευρικό κλονισμό.

Στις 21 Ιανουαρίου 2002, με ετήσιες απώλειες 31 εκατ. στερλινών, ο Υβ Σεν Λοράν αποχαιρέτησε την υψηλή ραπτική τρία χρόνια μετά την πώληση της πρετ-α-πορτέ σειράς YSL στον οίκο Gucci. Η υψηλή ραπτική έχει βεβαίως ανακηρύξει τον θάνατό της πολλές φορές αλλά η αναχώρηση του μετρ της παγκόσμιας μόδας βύθισε σε πένθος τις γυναίκες που τον αγάπησαν· τις «γυναίκες της ζωής του», όπως συχνά αποκαλούσε ο ίδιος τις πελάτισσές του.

Ο Υβ Σαιν Λοράν, ο οποίος μετά την αποχώρησή του από την ενεργό δραστηριότητα έκανε σπανίως δημόσιες εμφανίσεις, τιμήθηκε με το παράσημο της Λεγεώνας της Τιμής, μια από τις υψηλότερες τιμητικές διακρίσεις της Γαλλίας.

Ο Υβ Σεν Λοράν ήταν ένας άνθρωπος πολύ ντροπαλός και εσωστρεφής, με πολύ λίγους φίλους και μακριά από τον κόσμο. Έπαιρνε ουσίες, κατανάλωνε τεράστιες ποσότητες αλκοόλ και κατατρυχόταν από διαρκείς κρίσεις κατάθλιψης. Μετά την αποχώρησή του από την ενεργό δραστηριότητα το 2002 έκανε σπανίως δημόσιες εμφανίσεις.. Καταβεβλημένος από τον καρκίνο του εγκεφάλου από τον οποίο έπασχε, πέθανε στο Παρίσι την 1η Ιουνίου 2008.

Τη βαθιά του λύπη εξέφρασε ο πρόεδρος της Γαλλικής Δημοκρατίας Νικολά Σαρκοζί: «Χάρη στο δημιουργικό του πνεύμα, την εκλεπτυσμένη και κομψή προσωπικότητά του, ο Υβ Σαιν Λοράν άφησε το αποτύπωμά του σε μισό αιώνα δημιουργίας, τόσο στην υψηλή ραπτική, όσο και στην καθημερινή ένδυση» σημειώνει, μεταξύ άλλων.

Από την πλευρά του, ο πρωθυπουργός Φρανσουά Φιγιόν εξήρε τον εμπνευσμένο καλλιτέχνη που τόσο συνέβαλε στην ακτινοβολία της Γαλλίας.