«Ο ΛΥΚΟΣ ΤΗΣ ΕΡΗΜΟΥ», ΚΡΙΤΙΚΗ

Στην Ιορδανία του Α΄ Παγκοσμίου Πολέμου ένας μικρός Βεδουίνος και ο μεγάλος αδελφός του, γιοι ενός τοπικού φυλάρχου, συνοδεύουν έναν Εγγλέζο σε ένα επικίνδυνο ταξίδι μέσα στην έρημο. Υποψήφια για ξενόγλωσσο Όσκαρ ιστορία επιβίωσης και ενηλικίωσης, η οποία φέρνει τα θεαματικά στοιχεία ενός έπους στις διαστάσεις ενός ανθρώπινου δράματος.

Γυρισμένος κατά ένα μεγάλο μέρος του στο Γουάντι Ραμ, την περιοχή όπου γυρίστηκε και ο «Λόρενς της Αραβίας», ο οποίος μάλιστα εξελίσσεται την ίδια χρονική περίοδο, ο «Λύκος της Ερήμου» κοιτάζει από διαφορετική γωνία και ερμηνεύει αλλιώς τα γεγονότα που αποτελούν τον ιστορικό καμβά της ταινίας του Ντέιβιντ Λιν. Εκεί κυριαρχεί η επική κινηματογραφική οπτική και η πολιτική θεώρηση του συνταγματάρχη Τ.Ε. Λόρενς ως επαναστάτη-απελευθερωτή των αραβικών φυλών, οι οποίες βγαίνουν από τον Α΄ Παγκόσμιο Πόλεμο και την πτώση της οθωμανικής αυτοκρατορίας ενωμένες κι απαλλαγμένες πλέον από τον ξένο (οθωμανικό ) ζυγό. Ο γεννημένος στη Μεγάλη Βρετανία και μεγαλωμένος στην Ιορδανία Νάτζι Αμπού Νοβάρ προσεγγίζει τη Μέση Ανατολή του Μεγάλου Πολέμου και της Αραβικής Εξέγερσης από την αντίθετη οπτική. όχι εκείνη του Δυτικού ιμπεριαλιστή-απελευθερωτή(; ), αλλά αυτή του πιασμένου στη φάκα της Ιστορίας Βεδουίνου.

Ο Τεέμπ είναι ο μικρός γιος ενός πρόσφατα αποθανόντα σεΐχη, μεγαλωμένος από τον αμέσως μεγαλύτερο αδελφό του Χουσεΐν. Όταν ένας οδηγός της ερήμου φτάνει μαζί με έναν Βρετανό στρατιωτικό στον καταυλισμό τους, οι νόμοι της φιλοξενίας υπαγορεύουν όχι μόνο την παροχή τροφής και καταλύματος, αλλά και τη βοήθεια που χρειάζονται οι ταξιδιώτες για να φτάσουν στο μυστηριώδη προορισμό τους. Την αποστολή να τους συνοδεύσει μέχρι ένα ρωμαϊκό πηγάδι, το οποίο έχει εγκαταλειφθεί από τα καραβάνια μετά το πέρασμα του σιδηροδρόμου, αναλαμβάνει ο Χουσεΐν, τον οποίο κρυφά ακολουθεί ο Τεέμπ. Το συναρπαστικό ταξίδι του μικρού στην έρημο, όμως, θα μετατραπεί γρήγορα σε μια εφιαλτική περιπέτεια επιβίωσης, η οποία θα τον αναγκάσει να πάρει μερικές επικίνδυνες και επώδυνες αποφάσεις.

Με ένα σενάριο που δεν κάνει παραχωρήσεις στις φολκλορικές ευκολίες και χρησιμοποιεί επιδέξια (το κουτί του Εγγλέζου ως χιτσκοκικό Μαγκάφιν ) και δραματικά (πολλά απ’ όσα ακούει ο Τεέμπ και δεν καταλαβαίνει εξηγούνται στην πορεία ) την εκκρεμότητα, την κάμερα στο ύψος του μικροκαμωμένου ήρωα και μια εικόνα της ερήμου φορντική και μαζί αντονιονική (ο ανοιχτός, ελεύθερος ορίζοντας γίνεται ένας απειλητικός λαβύρινθος ), ο πρωτοεμφανιζόμενος Αμπού Νοβάρ υπογράφει ένα συναρπαστικό υπαρξιακό γουέστερν, δίκαια υποψήφιο για ξενόγλωσσο Όσκαρ.

Μαζί μια ρεαλιστική ιστορία ενηλικίωσης, αλλά και ένα ιστορικοπολιτικό δράμα το οποίο θίγει άλλοτε διακριτικά (ο σιδηρόδρομος, ο Δυτικός δάκτυλος ) κι άλλοτε άμεσα (το φινάλε ) τις επιπτώσεις που έφεραν σε ένα κλειστό πολιτισμικό σύμπαν, αυτό της αραβικής κουλτούρας, οι γεωπολιτικές αλλαγές του Α΄ Παγκοσμίου Πολέμου. Κι όλα αυτά να συμπυκνώνονται αλληγορικά στην κορύφωση μιας αναπάντεχης κινηματογραφικής διαδρομής, όπου η ενηλικίωση του Τεέμπ, πικρή όσο και απελευθερωτική, ολοκληρώνεται με τη γέννηση ενός νέου κόσμου, όχι απαραίτητα ελεύθερου και ενωμένου, και το θάνατο ενός παλιού, καθόλου εξιδανικευμένου.

Ιορδανία, Ενωμένα Αραβικά Εμιράτα. 2015. Διάρκεια: 106΄. Διανομή: NEO FILMS.

Πηγή: athinorama.gr