«ΜΑΡΚΕΤΑ ΛΑΖΑΡΟΒΑ», ΚΡΙΤΙΚΗ

10

Μια εντυπωσιακή οπτικά και τολμηρή αφηγηματικά ταινία με μεγάλη σινεφίλ φήμη.

Ένας κινηματογραφόφιλος θρύλος, ο οποίος στην εποχή του ταξίδεψε ελάχιστα έξω από τα σύνορα της Τσεχοσλοβακίας, αν και υπήρξε μεγάλη εθνική εμπορική επιτυχία, η «Μαρκέτα Λαζάροβα» αποκαταστάθηκε ψηφιακά πριν από λίγα χρόνια και άρχισε να προβάλλεται στα διεθνή φεστιβάλ (το είδαμε στις Νύχτες Πρεμιέρας του 2011 ), επιβεβαιώνοντας τη φήμη του «λοξού» αριστουργήματος. Μεγάλη σε διάρκεια, εντελώς πρωτοποριακή ως προς την αφήγησή της και εκτός συμβάσεων ενός τυπικού ιστορικού έπους, η ταινία του Φράντισεκ Βλάσιλ είναι μια φιλόδοξη ποιητική προσέγγιση στο ομώνυμο μυθιστόρημα του Βλάντισλαβ Βανκούρα.

Μας μεταφέρει στο μεσαιωνικό Βορρά του 13ου αιώνα, τα χρόνια κατά τα οποία ο χριστιανισμός αρχίζει να αντικαθιστά σιγά-σιγά τον παγανισμό, εισάγοντας νέα ήθη και έθιμα στις απομονωμένες φεουδαρχικές μικρο-κοινωνίες. Τότε, η πολυμελής οικογένεια του Κόζλικ, που ζει από το πλιάτσικο, απάγει έναν Γερμανό ευγενή και έρχεται αντιμέτωπη με την οργή του βασιλιά. Όταν η γειτονική οικογένεια του Λαζάρ αρνείται να της συμπαρασταθεί, ο Κόζλικ στέλνει το γιο του Μίκολας να απαγάγει τη νεαρή κόρη του τελευταίου, τη Μαρκέτα, εμπλέκοντας τους πάντες σε έναν αναπόδραστο κύκλο αίματος.

Εικόνες αλλά και φιλοσοφικά ερωτήματα που θυμίζουν Ταρκόφσκι, Κουροσάβα και Μπέργκμαν. Απόηχοι λαϊκών θρύλων και τραγουδιών που «μεταποιούνται» σε μια λυρική όσο και τραχιά κινηματογραφική μπαλάντα. Όνειρα, φλας μπακ και οράματα τα οποία μπλέκονται με σκηνές ωμού ρεαλισμού, ένα υποβλητικό, απόκοσμο σάουντρακ (του Ζντένεκ Λίσκα, με ειδικά κατασκευασμένα όργανα ) κι ένα ποιητικό μοντάζ που ανατρέπει τη γραμμική πλοκή. Η μεταφυσική πίστη απέναντι στη δύναμη του ενστίκτου, ο έρωτας απέναντι στη βία, ο καθένας για τον εαυτό του και ο Θεός εναντίον όλων. Όλα αυτά, υπερβολικά και χειμαρρώδη, συνθέτουν μια συναρπαστική, άνιση, μα ανεπανάληπτη σινεφίλ εμπειρία.

Α/Μ. Τσεχοσλοβακία. 1967. Διάρκεια: 164΄. Διανομή: NEW STAR.

Πηγή: athinorama.gr