H IΣΤΟΡΙΑ ΤΟΥ ΑΓΙΟΥ ΟΡΟΥΣ ΜΕΧΡΙ ΣΗΜΕΡΑ

1415702366c7eddae8ff2c8d637418805dc3e15e05

Η Αυτόνομη Μοναστική Πολιτεία του Αγίου Όρους αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα κομμάτια του πολιτισμού μας, από όπου πηγάζει αστείρευτη η πίστη στον Θεό και στην οποία καταφεύγουν πολλοί πιστοί για να αντλήσουν δύναμη. Άλλωστε, δεν συγκαταλέγεται τυχαία από το 1988 στον κατάλογο των Μνημείων Παγκόσμιας Πολιτιστικής Κληρονομιάς. Ωστόσο, ας ανατρέξουμε πίσω στην ελληνική ιστορία και καλύτερα στην ελληνική μυθολογία, για να δούμε πώς ξεκίνησε αυτή η παράδοση.

Κατά την μυθολογία το όνομα Άθως ανήκε σε κάποιον Θρακιώτη γίγαντα. Στην σύγκρουση μεταξύ θεών και γιγάντων ο Άθως έριξε έναν τεράστιο πέτρινο όγκο κατά του Θεού Ποσειδώνα, ξέφυγε όμως από τα χέρια του και έπεσε στη θάλασσα σχηματίζοντας το κομμάτι της ξηράς που βρίσκεται σήμερα το Άγιο Όρος.

Μια άλλη εκδοχή λέει ότι ο Ποσειδώνας ήταν αυτός που έριξε τον βράχο εναντίον του Άθωνα. Ο βράχος πλάκωσε τον Άθωνα και τον έθαψε από κάτω. Αυτός ο βράχος δημιούργησε και το Άγιο Όρος. Όπως και σε έναν άλλο μύθο υποστηρίζεται ότι ο θεός Απόλλωνας ερωτεύτηκε τη Δάφνη, κόρη του βασιλιά της  Αρκαδίας. Η Δάφνη, προκειμένου να κρατηθεί αγνή, βρήκε καταφύγιο στον κύριο λιμένα του Άθωνα, δίνοντας έτσι το όνομά της σε αυτόν. Από αυτόν το μύθο φαίνεται ότι από τους αρχαίους χρόνους η περιοχή συνδέθηκε με τον αγώνα κατά της σάρκας.

Ως τον 3ο π.X. αιώνα υπήρχαν στην χερσόνησο του Άθω πολλές μικρές ελληνικές πόλεις. Οι αρχαίοι γεωγράφοι αναφέρουν δέκα πόλεις στη χερσόνησο: Δίον, Θύσσος, Κλεωναί,  Ακρόθωοι, Χαράδρια, Παλαιώριον, Σάνη, Ολόφυξος, Απολλωνία, Ουρανούπολις. Αργότερα, για λόγους άγνωστους οι πόλεις αυτές παράκμασαν ή καταστράφηκαν, με αποτέλεσμα ο τόπος να μείνει έρημος για αρκετούς αιώνες.

Το πότε ακριβώς διαδόθηκε ο Χριστιανισμός στον Άθω δεν είναι γνωστό. Κατά μία ρωσική παράδοση φέρεται η ίδια η Θεοτόκος να εμφανίζεται στην περιοχή και οι κάτοικοι να ασπάζονται το Χριστιανισμό. Συγκεκριμένα η Θεοτόκος μαζί με τον Ευαγγελιστή Ιωάννη παραπλέοντας τον Άθω, πηγαίνοντας στην Κύπρο για να επισκεφθούν το Λάζαρο, λόγω φοβερής θαλασσοταραχής αποβιβάστηκαν στην ακτή όπου βρίσκεται σήμερα η Ιερά Μονή των Ιβήρων. Εκεί η Θεοτόκος θαυμάζοντας το χώρο ακούσθηκε φωνή εξ ουρανού που έλεγε: “Έστω ο τόπος ούτος κλήρος σός και περιβόλαιον σόν καί παράδεισος, έτι δε και λιμήν σωτήριος των θελόντων σωθήναι“.

Έτσι το Άγιο Όρος καθιερώθηκε να λέγεται ως “κλήρος και περιβόλι της Παναγιάς“.

999_1438937157_7822

Από τον 5ο μ.X. αιώνα άρχισε πάλι να εμφανίζεται στην περιοχή ανθρώπινη δραστηριότητα, όταν εγκαταστάθηκαν οι πρώτοι μοναχοί, οι οποίοι απογοητευμένοι από την καθημερινότητα της κοινωνικής ζωής, βρήκαν αυτόν τον όμορφο και έρημο τόπο ιδανικό για να λατρεύουν καλύτερα τον θεό. Από ιστορικής άποψης, λοιπόν, τρεις υπήρξαν οι κύριοι λόγοι της ανάπτυξης του μοναχισμού του Αγίου Όρους:

  1. Η προηγούμενη διάλυση των αρχαίων πόλεων, με συνέπεια όλος ο χώρος να είναι κενός και επομένως κατάλληλος για ασκητές.
  2. Η εξάπλωση των εχθρών των Βυζαντινών στις ανατολικές περιοχές, όπου και κατέστρεψαν τα παλαιότερα εκεί μοναστήρια.
  3. Η εικονομαχία που ξέσπασε στην Κωνσταντινούπολη, ένεκα της οποίας πολλοί μοναχοί αναζήτησαν κάποιο νέο χώρο ως “καταφύγιο”.

Πρώτος ησυχαστής αναφέρεται οΠέτρος ο Αθωνίτης, ενώ ο δεύτερος είναι ο Ευθύμιος ο Νέος. Έτσι ο αγιορείτικος μοναχισμός άρχισε να αναπτύσσεται όπως και στα παλαιότερα κέντρα του στην Ανατολή περνώντας από τρία στάδια: του ασκητικού, του κοινοτικού και του κοινοβιακού μέσα σε σύντομο διάστημα.

Οι συνεχείς δωρεές, οι κρατικές επιχορηγήσεις και τα έσοδά τους συνέβαλαν στην απόκτηση εδαφικών εκτάσεων στην κεντρική και την υπόλοιπη Μακεδονία. Με το σύστημα των εκμισθώσεων οι καλλιεργήσιμες εκτάσεις γης καλλιεργούνταν από παροίκους-ελεύθερους καλλιεργητές.

Μετά από διάφορες ιστορικές διαταράξεις στην περιοχή, όπως η Λατινική κυριαρχία, η Οθωμανική κυριαρχία, η επανάσταση στη Χαλκιδική και η Γερμανική κατοχή, η Αυτόνομη Μοναστική Πολιτεία ,παρά τις αντιξοότητες, στάθηκε δυνατή.

Το Άγιο Όρος καλύπτεται απόλυτα από το Σύνταγμα, όπως και το άβατον που έχει την πνευματική του βάση στην παρθενία των μοναχών και την αφιέρωση του Όρους στη Θεοτόκο.

Κάθε χρόνο προστίθενται όλο και περισσότεροι πιστοί. Στην απογραφή του 2001 απογράφηκαν 2.262 άτομα και είναι βέβαιο πως ακόμα πιο πολλοί θα ακολούθησαν τον μοναστικό βίο μέχρι σήμερα.

Πηγή: el.wikipedia.orginathos.gr